Diabetische voetzorg kan zoveel beter

Onderzoek van arts Margreet van Putten en podotherapeut Monique Janssen wijst uit dat veel patiënten met diabetes, open wonden hebben op hun voet die niet of niet tijdig worden behandeld. Het is niet verbazend dat dit resultaat juist op het gebied van chronische wonden – wat diabetische voetwonden zijn – tevoorschijn komt. In de wondzorg die in de eerste lijn wordt verleend, wordt vaak niet tijdig de ernst van de situatie onderkend. De huisarts draagt na het bezoek van de patiënt aan zijn praktijk de zorg al snel over aan goedwillende praktijkondersteuners of thuiszorgmedewerkers, maar wat in dit proces vergeten wordt is een gedegen diagnosestelling. Bij diabetische ulcera is naast de enkel/armindex ook een teendrukmeting essentieel en die kan veelal in de eerste lijn niet uitgevoerd worden. Maar zelfs als dat wel zou kunnen, is nog steeds specifieke kennis en ervaring nodig om chronische wonden succesvol te behandelen. Juist daaraan ontbreekt het vaak in de algemene thuiszorg.

 

Diagnostiek

Complexe wondbehandeling vergt een gespecialiseerd team van ervaren professionals in de thuiszorg en/of de huisartsenpraktijk. Wat we echter te vaak zien gebeuren in de praktijk, is dat de zorg wordt overlaten aan een algemeen verpleegkundige, die een wat meer ervaren collega inschakelt als ze constateert dat de wondgenezing stagneert. Deze aanpak gaat voorbij aan wat echt nodig is, namelijk eerst goede diagnostiek en dan een multidisciplinaire aanpak en goede registratie van het behandelproces door de keten heen, zodat behandelaars gedurende het gehele behandelproces precies op de hoogte zijn van ieders rol in dat proces.

 

Specialisatie

Het onderwerp wondzorg mag zich inmiddels ook verheugen met grote belangstelling van de zorgverzekeraars. Zij zien mogelijkheden voor kwaliteitsverbetering en kostenbeheersing en dat is ook terecht. Het punt is alleen dat zij hierbij erg gefocust zijn op de thuiszorg, omdat daar de hoogste kosten worden gemaakt in de wondzorg. Maar dit betekent dat zij nog steeds denken in termen van behandeling – en dat ook als de basis voor vergoeding beschouwen – in plaats van niet de inspanning te belonen maar de uitkomst. Zorgverzekeraars contracteren nog steeds het liefst generalistisch werkende thuiszorgorganisaties. Blijkbaar hebben ze niet in de gaten dat dit het voor de gespecialiseerde teams in de wondzorg heel moeilijk maakt om de kwaliteit van de wondzorg structureel te verbeteren, en hiermee de kostenbesparing te realiseren waarnaar de zorgverzekeraars zo naarstig op zoek zijn. Roepen dat de wondzorg beter moet is mooi, maar faciliteer dat dan ook.

 

Innovatie wondzorg

Toch zien we gelukkig mooie ontwikkelingen tot stand komen. De huisartsenpraktijken in Dokkum en Gouda bijvoorbeeld pakken de complexe wondzorg professioneel aan. Ook zijn organisaties opgestaan die gespecialiseerde wondzorg bieden in de tweede lijn. Inmiddels is al sprake van een keten van meer dan vijftig Wond Expertise Centra, en van organisaties als QualityZorg, Wondzorg Zeeland en het Kenniscentrum Wondbehandeling van De Zorggroep in de regio Noord en Midden Limburg. Gelukkig maar, voor de patiënt. Het is alleen zo spijtig dat deze ontwikkelingen bijna tegen de verdrukking in ontstaan, in plaats van voluit gefaciliteerd te worden door de zorgverzekeraars.

 
Bovenstaande blog is geschreven naar aanleiding van het onderzoek en opvolgende artikel over de behandeling van voetwonden bij diabetespatiënten. Lees hier het originele artikel.